İmar Suçlarında Zamanaşımı Süreleri Nasıl Hesaplanır?

Zamanaşımı Nedir?

Zamanaşımı, belirli süre geçtikten sonra kişinin yargılanamaması sonucunu doğurur. Dava zamanaşımı, kovuşturma yapılabilecek azami süreyi gösterir.

Süre Nasıl Belirlenir?

Süre, suçun kanundaki ceza üst sınırına göre hesaplanır; hapis ve adli para cezasının seçimlik öngörüldüğü suçlarda hapis cezası esas alınır (m.66/4). Zamanaşımını kesen işlemler yapıldığında süre yeniden işlemeye başlar; bunlar arasında şüphelinin veya sanığın savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, tutuklama kararı, iddianame düzenlenmesi ve mahkûmiyet kararı verilmesi sayılır (m.67/2). Kolluk ifadesi ile savcı huzurunda alınan ifade ayrı değerlendirilir; soruşturmanın başlaması tek başına kesilme nedeni sayılmaz. Kesilme hâlinde süre, kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısı kadar uzar (m.67/4).

Başlangıç Tarihi

Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği günden, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden işlemeye başlar (m.66/6). İnşaatın ne zaman başladığı, ne zaman tamamlandığı ve fiilin hangi kategoriye girdiği dosyaya göre değerlendirilir. Yapının tarihi, uydu görüntüsü, tapu ve ruhsat belgeleriyle ispatlanabilir.

Mühür Bozma ve Diğer Suçlar

Mühür bozma suçunda (TCK m.203) hapis veya adli para cezası seçimlik öngörüldüğünden zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır; üst sınır üç yıl olduğundan genel kural yine sekiz yıldır. Başlangıç tarihi, mühürlü inşaata devam edilen fiilin gerçekleştiği tarihe göre dosyada belirlenir.

Eski Yapılar

12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılar bakımından ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz. Birinci fıkra bakımından ise suçun yürürlüğü ve geçmişe yürümezlik ilkesi dikkate alınmalı, bu tarihten sonra yapılan yeni imalatlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Süre içinde soruşturma başlarsa savunma hakları önem kazanır.

Sık Sorulan Sorular

İmar kirliliği suçunda zamanaşımı kaç yıldır?

Genel kural olarak dava zamanaşımı sekiz yıldır; somut olayda başlangıç tarihi ve kesilme nedenleri ayrıca incelenmelidir.

Eski yapılar için ceza verilebilir mi?

İkinci ve üçüncü fıkra 12 Ekim 2004 öncesi yapılar için uygulanmaz; birinci fıkra için yapının ve imalatın tarihi ayrıca değerlendirilir.

Hukuki Dayanaklar ve Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66, m.67, m.184, m.203