Güvenli Limanlar (Safe Harbour): Hangi Şirketler Basitleştirilmiş Rejimden Yararlanır?
Her kapsamdaki grup, tam hesaplama yapmak zorunda değil. Üç testten birini geçebilirseniz, Türkiye’deki tamamlayıcı vergi sıfır kabul edilir ve ayrıntılı hesaplama yükünden kurtulursunuz.
Neden Önemli?
Tam GloBE hesaplaması, yüzlerce veri noktası gerektiren bir çalışmadır. Güvenli liman testlerinden birini geçmek, uyum maliyetinizi kat kat düşürür. Buna rağmen birçok grup, testleri hiç denemeden doğrudan tam hesaplamaya girişiyor.
Geçici CbCR Güvenli Limanı: Üç Temel Test
Testler, zaten hazırlamakta olduğunuz Ülke Bazlı Raporlama (CbCR) verileri üzerinden yapılır. Üçünden herhangi birini geçmek yeterlidir.
1. De minimis testi Grubun Türkiye’deki toplam hasılatı 10 milyon avronun, vergi öncesi kârı ise 1 milyon avronun altındaysa test geçilir. Türkiye’de küçük bir varlığı olan gruplar için en pratik yol budur.
2. Basitleştirilmiş efektif vergi oranı testi Ülke bazlı efektif vergi oranı, geçiş dönemi için belirlenen eşiği aşıyorsa test geçilir. Eşik yıllar itibarıyla kademeli olarak yükselir: 2024 hesap dönemi için %15, 2025 için %16, 2026 için %17.
3. Rutin kârlar testi Ülkedeki vergi öncesi kâr, özkaynak bazlı istisna tutarını aşmıyorsa test geçilir. Yoğun üretim yapan, çok sayıda personel ve maddi duran varlık barındıran ancak kârlılığı sınırlı yapılar için uygundur.
Testi Geçmek Ne Kazandırır?
O ülke için tamamlayıcı vergi sıfır kabul edilir ve ayrıntılı bilgi beyannamesi hazırlama yükümlülüğü hafifler. Ancak dikkat: bu, hiçbir şey beyan etmeyeceğiniz anlamına gelmez. Güvenli limandan yararlandığınızı da beyan etmeniz ve dayanağını belgelemeniz gerekir.
Güvenli Liman Bir İstisna mı, Seçimlik Hak mı?
Güvenli liman, grubun Pillar 2 kapsamından çıkması anlamına gelmez. Belirli bir ülke ve hesap dönemi için tamamlayıcı verginin sıfır kabul edilmesini sağlayan seçimlik bir kolaylıktır. Bu nedenle seçimin süresinde yapılması, ilgili formda gösterilmesi ve testin dayanaklarının saklanması gerekir.
Nitelikli veri şartı, güvenli limanın en önemli hukuki zeminidir. Finansal tablo kaynağının sonradan değiştirilmesi, CbCR ile yerel hesaplar arasındaki uyumsuzluk veya satın alma muhasebesi düzeltmelerinin yanlış kullanılması hâlinde idare testin geçerli olmadığını ileri sürebilir. Böyle bir eleştiri, grubun geriye dönük tam GloBE hesabı yapmak zorunda kalmasına ve tamamlayıcı vergi ile yaptırım riskine yol açabilir. OECD’nin Ocak 2026 paketinde güvenli limanların süresi ve yeniden giriş imkânları bakımından yeni düzenlemeler kabul edilmiştir; bu nedenle “bir kez çıkınca her zaman dışarıda kalma” sonucu güncel dönem ve kural seti kontrol edilmeden kesin kabul edilmemelidir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
"CbCR verilerimiz zaten var, testi otomatik geçeriz."
Testin geçerliliği, kullanılan CbCR verisinin ve dayanak finansal tabloların kurallarda aranan niteliği taşımasına bağlıdır. Grup içinde farklı raporlama paketlerinden derlenen, tutarsız veya sonradan düzeltilmiş veriler güvenli liman savunmasını zayıflatabilir. Ayrıca güvenli limandan bir dönem yararlanmamak, sonraki dönemlerde de yararlanma hakkını etkileyebilir — bu nedenle ilk yıl verilen karar uzun vadeli sonuç doğurur.
Alınacak Aksiyonlar
- Türkiye için üç testi de ayrı ayrı çalıştırın; hangisinin geçildiğini belgeleyin
- CbCR verinizin nitelikli sayılıp sayılmayacağını değerlendirin
- Güvenli liman kararınızı yazılı bir notla gerekçelendirin ve saklayın — kullanılan kaynakları, verinin sahiplerini ve yapılan kontrolleri gösterecek şekilde
- Eşik oranının her yıl yükseldiğini takvime işleyin: bu yıl geçen test, gelecek yıl geçilemeyebilir
Sonuç
Güvenli liman seçiminin dayanağı, yalnızca test sonucundan ibaret olmamalıdır. Kullanılan veri seti, finansal tablo kaynağı, uygulanan kurallar ve yönetim onayı birlikte belgelendirildiğinde kararın inceleme aşamasında açıklanabilirliği güçlenir.