750 Milyon Avro Eşiği: Şirketiniz Kapsamda mı?

Neden Önemli?

Kapsam dışı olduğunu düşünüp hiçbir hazırlık yapmayan bir şirket, bir gün grup merkezinden gelen bir e-postayla haftalar sürecek bir veri toplama sürecinin içinde bulabilir kendini. Kapsam tespiti, Pillar 2’de atılacak ilk ve en ucuz adımdır.

Eşik Tam olarak Nasıl Ölçülür?

Kural şu: Nihai ana işletmenin konsolide finansal tablosundaki yıllık konsolide hasılat, ilgili hesap döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon avro karşılığı Türk lirasını aşıyorsa, grup kapsama girer.

Bu tanımın üç kritik unsuru var:

“Nihai ana işletmenin” — Türkiye’deki şirketinizin cirosu değil. Türkiye’de 200 milyon TL ciro yapan bir bağlı işletme, Almanya’daki ana şirketin konsolide cirosu eşiği aşıyorsa kapsamdadır.

“Dört dönemin en az ikisinde” — Tek bir yıllık sıçrama sizi kapsama sokmaz; tek bir yıllık düşüş de çıkarmaz. Eşik testi geriye dönük dört yıla bakar.

“Türk lirası karşılığı” — Avro tutarının TL karşılığı sabit değildir. Her yıl ocak ayında, Avrupa Merkez Bankası’nın bir önceki yılın aralık ayı ortalama kuru esas alınarak hesaplanır ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ilan edilir.

Kapsam Dışında Kalanlar

Salt yerel gruplar, yani hiçbir yurt dışı bağlı işletmesi veya iş yeri bulunmayan yapılar kapsam dışıdır. Ayrıca kamu kurum ve kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, emeklilik fonları ile nihai ana işletme konumundaki yatırım fonları ve gayrimenkul yatırım araçları muaf tutulmuştur.

Uluslararası faaliyetin başlangıç aşamasındaki gruplar için de belirli koşullarla geçici bir kolaylık öngörülmüştür: en fazla altı farklı ülkede bağlı işletmesi bulunan ve diğer ülkelerdeki maddi duran varlıklarının toplam değeri 50 milyon avroyu aşmayan gruplarda küresel asgari tamamlayıcı vergi beş hesap dönemi boyunca sıfır kabul edilir. Bu kolaylık kapsam testini veya tüm yerel yükümlülükleri kendiliğinden ortadan kaldırmadığından, somut grup yapısı bakımından ayrıca incelenmelidir.

Konsolidasyon Çevresi Neden Tartışma Yaratır?

Kapsam testi yapılırken yalnızca hukuken bağlı şirketlere bakılmaz. Muhasebe standardı uyarınca tam konsolidasyona alınan veya alınması gereken işletmeler, iş ortaklıkları, daimî iş yerleri ve çok ana işletmeli yapılar bakımından özel hükümler devreye girebilir. Bir şirketin fiilen konsolide edilmemesi, konsolide edilmesi gerektiği hâllerde Pillar 2 kapsamından çıkmasını sağlamaz.

Birleşme ve bölünmelerde dört yıllık hasılat testinin mekanik biçimde uygulanması da yanıltıcı olabilir. Grup büyüklüğünün birleşme öncesi dönemlerden devralınması, kısa hesap dönemlerinin yıllıklandırılması veya yeni bir grubun hangi tarihte kapsama girdiği özel kurallara tabidir. Bu nedenle kapsam görüşü, yalnızca son finansal tabloya değil grup tarihçesine ve yeniden yapılanma belgelerine de dayanmalıdır.

Kapsam dışında kalındığı sonucuna varılması da belgelenmesi gereken bir hukuki pozisyondur. Nihai ana işletmenin teyidi, kullanılan konsolide tablo, avro karşılığının hesaplanma yöntemi, kapsam dışı işletme gerekçesi ve varsa başlangıç dönemi kolaylığının şartları bir dosyada saklanmalıdır.