YARGITAY HUKUKİ DİNLENİLME HAKKININ VE GEREKÇELİ KARAR HAKKININ İHLAL EDİLDİĞİNE KARAR VERDİ

Mahkeme tarafların dilekçelerini sunmasını beklemeden, usulüne uygun ön inceleme yapmadan, delilleri toplamadan ve hiçbir aciliyet olmamasına rağmen dosya üzerinden ara karar vererek bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermiştir. Adalet Bakanlığı ispat ve savunma hakkının kısıtlandığını, ilk duruşmada davanın sonuçlandırılmasını Anayasa'nın 36. maddesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine aykırı olduğunu belirterek kanun yararına temyiz yoluna başvurmuştur. Bu sebeple, uyuşmazlık, davalının hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkindir. Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası aynen şöyledir: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." 6100 sayılı Kanun'un "Hukuki dinlenilme hakkı" kenar başlıklı 27. maddesi ise aynen şöyledir: "(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak;

1. a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,
2. b) Açıklama ve ispat hakkını,
3. c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir."

6100 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca, hukuki dinlenilme hakkı, davanın taraflarına bilgi sahibi olma, açıklama yapma ve ispat hakkını tanır. Mahkeme, her iki tarafa da eşit şekilde bu hakkı sağlayarak karar vermelidir. Anayasa'nın 36. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkı, hukuki dinlenilme hakkını da içerir. Bu hak, tarafların yargılama sürecinde yapılan işlemler hakkında bilgilendirilmelerini, isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilmelerini ve yargı organlarının kararlarını gerekçeli olarak yazmalarını gerektirir. Tarafların, tüm yargılama aşamalarında bu haklarını kullanabilmeleri önemlidir. 6100 sayılı Kanun'un 320. maddesi, basit yargılama usulüne tabi davaların kısa sürede tamamlanmasını sağlamak için bazı farklı düzenlemeler getirmiştir. Ancak, bu durum Kanun'daki diğer düzenlemelerin göz ardı edilebileceği anlamına gelmez. Yargıtay somut uyuşmazlıkta, dilekçelerin sunulması tamamlanmadan ve ön inceleme duruşması yapılmadan tahkikat aşamasına geçilerek dosyanın bilirkişiye verilmesi, Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkı ile 6100 sayılı Kanun'un 27. maddesinde yer alan hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini belirtmiştir. Ayrıca, davalı taraf cevap dilekçesi sunmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesi'nin gerekçeli kararında davalının davaya cevap vermediği yazılmıştır. Bu durumun, 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine aykırı olduğu, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği ayrıca belirtilmiştir. Açıklanan sebeplerle; Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın KANUN YARARINA BOZULMASINA, 15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir. İlgili kararın detaylarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. Layout 1 (resmigazete.gov.tr)