SPK'NIN 17 EYLÜL 2026 TARİHLİ KARARLARI: 131 YATIRIM FONUNUN TASFİYESİ VE KREDİLİ İŞLEMLERDE ÖZKAYNAK ORANININ ESNETİLMESİ

SPK'NIN 17 EYLÜL 2026 TARİHLİ KARARLARI: 131 YATIRIM FONUNUN TASFİYESİ VE KREDİLİ İŞLEMLERDE ÖZKAYNAK ORANININ ESNETİLMESİ

Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17.09.2026 tarihli ve 2026/60 ile 2026/61 sayılı Bültenlerinde yayımlanan kararları, kapsamı itibarıyla portföy yönetimi sektöründe emsali az görülen bir düzenleyici önlem niteliğindedir. Alınan kararların esasları ve sektörel yansımaları aşağıda özetlenmiştir.

1. Toplu tasfiye kararı ve katılma payı işlemlerinin durdurulması

Kurul, Borsa İstanbul AŞ piyasalarında gerçekleşen gelişmeleri dikkate alarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 96'ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında, yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve katılma payları TEFAS'ta işlem gören tüm yatırım fonlarının alım ve satım yönünde işleme kapatılmasına; 2026/61 sayılı Bülten ile güncellenen listede yer alan 131 yatırım fonunun ise Kurulca tayin edilecek yöntemle tasfiye ettirilmesine karar vermiştir.

Karar TEFAS dışı dağıtım kanallarını da kapsamakta olup, 17.09.2026 tarihinden itibaren kurucu ve diğer dağıtıcı kuruluşlar aracılığıyla da katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilememektedir. Anılan tarih ve öncesinde verilmiş olup takası gerçekleşmemiş varlık ve işlem talimatları ise olağan süreci içinde tamamlanacaktır.

2. Tasfiyenin kurucu dışı bir yapı eliyle yürütülmesi

Tasfiye usul ve esasları 2026/61 sayılı Bülten ile belirlenmiştir. Fonların portföy saklayıcısı ve tasfiye sürecinin yürütücüsü olarak iki banka görevlendirilmiş; bu bankalar, fon kurucusuna mevzuatla yüklenmiş bulunan ve tasfiye işlemlerinin yürütülmesi için zorunlu olan iş ve işlemleri yerine getirmeye yetkili kılınmıştır. Bankaların portföy saklama kuruluşu olmaktan kaynaklanan görev ve sorumlulukları ise saklıdır. Bu yapı, kurucunun fon üzerindeki temsil ve yönetim yetkisinin düzenleyici otorite kararıyla fiilen başka bir kuruluşa aktarıldığı, uygulamada emsali sınırlı bir modeli ortaya koymaktadır.

3. Süreç takvimi ve mutabakat yükümlülükleri

• Usul ve esasların yürürlüğünü izleyen iki iş günü içinde, tedavüldeki toplam katılma payı adedi, sicil bazında bireysel saklama hesapları ile rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlara ilişkin mutabakat MKK ile bankalar arasında yapılacaktır.
• Repo, ters repo, borsa para piyasası, pay repo, taahhütlü ve vaad işlemleri, mevduat ve katılma hesapları ile kredi ve katılım finansmanı işlemlerinden doğan borç ve alacakların mutabakatı, önceki saklama kuruluşu, banka ve Takasbank arasında en geç 10 iş günü içinde tamamlanacaktır.
• Fon portföyündeki varlıklar; yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta nakde dönüştürülecek, elde edilen nakit katılma payı sahipliği oranında mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına aktarılacaktır.
• Devir tarihi itibarıyla mevcut fon yönetim ücreti tasfiyeyi gerçekleştiren banka adına tahakkuk ettirilecek, diğer gider kalemleri izahnameye uygun olarak devam edecektir.
• Tasfiye, duyuru tarihinden itibaren geçecek en fazla üç aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona erecek; Kurulca uygun görülmesi hâlinde bu süre uzatılabilecektir.

4. Gerçekleşmeyen iade talimatlarının konumu

İhbarlı fonlarda 17.09.2026 tarihinde saat 13.30'dan sonra, para piyasası fonlarında ise izahnamede yer alan gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen iade talimatları tasfiye esaslarına tabidir. TEFAS üzerinden satım emri verilmiş ancak gerçekleştirilmemiş iade talimatları karşılığında oluşan tutar fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilecek ve varlık satışlarından elde edilen nakit ile öncelikli olarak ödenecektir. Bu düzenleme, katılma payı sahipleri arasında fiilî bir ödeme sıralaması oluşturmakta; söz konusu alacağın talimat anındaki pay fiyatı üzerinden mi yoksa tasfiye sonucu oluşan değer üzerinden mi hesaplanacağı önümüzdeki dönemin tartışma başlıkları arasında yer alacaktır.

5. Kredili işlemlerde özkaynak koruma oranı

Kurul ayrıca, Seri:V, No:65 sayılı Tebliğ'in 17'nci maddesi uyarınca kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinin devamı süresince asgari %35 olması gereken özkaynak koruma oranının, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri taleplerini de gözeterek, ikinci bir duyuruya kadar ve 02.10.2026 tarihi seans sonuna kadar asgari %20 olacak şekilde esnek uygulanabilmesine karar vermiştir. Düzenlemenin amacı, teminat tamamlama çağrıları ve zorunlu satışların yarattığı zincirleme satış baskısının hafifletilmesidir. Uygulamanın aracı kurumun takdirine bırakılmış olması, çerçeve sözleşmelerin, risk bildirim formlarının ve iç risk politikalarının gözden geçirilmesini ve müşteriler arasında farklı uygulamaların hukuki sonuçlarının değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Sektörel değerlendirme

Kararlar, hisse senedi yoğun serbest fonlar ile algoritmik ve istatistiksel arbitraj stratejileri etrafında yoğunlaşan iş modellerine yönelik denetim süreçlerinin çok belirgin biçimde arttığını göstermektedir.

Portföy yönetim şirketleri bakımından likidite yönetimi, değerleme, ilişkili taraf işlemleri, vaad ve taahhütlü işlemler ile iç kontrol ve risk yönetimi sistemlerinin ve dağıtıcı kuruluşlar bakımından ise yatırımcı bilgilendirme ve talimat yönetimi süreçlerinin ivedilikle gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Yatırımcılar açısından ise tasfiye sürecinin takibi, takyidat ve mutabakat kayıtlarının kontrolü ile hak kayıpları bakımından idari ve hukuki başvuru yollarının değerlendirilmesi öncelikli gündem maddesi olacaktır.