PROFESYONEL MÜŞTERİ VE NİTELİKLİ YATIRIMCI STATÜSÜNE İLİŞKİN SPK İLKE KARARI YAYIMLANDI

Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”) Karar Organı’nın 10.03.2026 tarih ve 14 sayılı toplantısında alınan i-SPK.37.8 (14/492 s.k.) sayılı İlke Kararı ile profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı statülerine ilişkin uygulamalara açıklık getirilmiş ve mevcut düzenlemelere bazı ilave esaslar getirilmiştir. Anılan İlke Kararı kapsamında özetle aşağıdaki hususlara karar verilmiştir: 1)Profesyonel Müşteri ve Nitelikli Yatırımcı Statüsünün Devamı Mevzuatta yer alan finansal büyüklük kriterleri nedeniyle profesyonel müşteri ve/veya nitelikli yatırımcı sıfatını kazanmış olan yatırımcıların, söz konusu sıfatı kazandıktan sonraki süreçte finansal varlıklarının mevzuatta öngörülen eşik tutarların altına düşmesi halinde dahi ilgili statülerinin devam etmesine karar verilmiştir. 2) Nitelikli Yatırımcı Statüsünün Tevsiki Yatırım kuruluşlarının; profesyonel müşterilerde olduğu gibi, yatırımcıların nitelikli yatırımcı olduğunu tevsik eden belgeleri yatırımcılardan talep etmesi ve muhafaza etmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsamda söz konusu belgelerin temin edilmesi ve saklanması sürecinde elektronik ortamların kullanılabilmesine de imkân tanınmıştır. 3) Elektronik Ortamda Beyan ve Talep İletimi Ayrıca, nitelikli yatırımcı beyanlarının ve talebe dayalı olarak profesyonel müşteri kabul edilme yönündeki taleplerin yatırım kuruluşlarına iletilmesi sürecinde elektronik ortamın kullanılabilmesine karar verilmiştir. 4) Nitelikli Yatırımcı Tanımı Kapsamında İlave Açıklık Karar kapsamında ayrıca; III-39.1 sayılı “Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ”in 32’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartlardan yalnızca (b) bendindeki finansal varlık kriterini sağlayan yatırımcıların da nitelikli yatırımcı olarak kabul edileceği hususu teyit edilmiştir. 5) Rehber Güncellemesi Belirlenen esaslar, SPK’nın i-SPK.37.1 (27.06.2014 tarih ve 20/661 s.k.) sayılı İlke Kararı ile kabul edilen “Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber”ine, “BB. Profesyonel Müşteriler ve Nitelikli Yatırımcılara İlişkin Hususlar” başlığı altında eklenmiştir   Değerlendirme Söz konusu İlke Kararı ile özellikle nitelikli yatırımcı ve profesyonel müşteri statülerinin uygulanmasına ilişkin bazı tereddütlerin giderilmesi ve uygulamada yeknesaklık sağlanması amaçlanmaktadır.

• Karar ile birlikte, yatırımcının belirli bir tarihte finansal kriterleri sağlayarak kazandığı nitelikli yatırımcı veya profesyonel müşteri statüsünün sonradan finansal varlıkların azalması nedeniyle otomatik olarak ortadan kalkmayacağı açık şekilde ortaya konulmuştur.
• Bu düzenleme, yatırım kuruluşlarının müşteri sınıflandırmalarını sürekli olarak yeniden değerlendirmesi gerekliliğinden doğabilecek operasyonel belirsizlikleri azaltmaktadır.
• Yatırım kuruluşlarının yalnızca profesyonel müşteri statüsü için değil, nitelikli yatırımcı statüsü bakımından da bu statüyü tevsik eden belgeleri temin etme ve saklama yükümlülüğü bulunduğu açık şekilde ifade edilmiştir.
• Bu durum, özellikle GSYF, GYF, serbest fon ve halka arz edilmeyen sermaye piyasası araçlarına yönelik satışlarda yatırımcı sınıflandırmasının doğru şekilde yapılması bakımından büyük önem taşımaktadır.
• Karar ile birlikte; yatırımcı beyanlarının, profesyonel müşteri kabul taleplerinin ve nitelikli yatırımcı beyanlarının elektronik ortamda alınabilmesine imkân tanınması, yatırım kuruluşlarının dijital müşteri edinim süreçleri açısından önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
• III-39.1 sayılı Tebliğ’in 32’inci maddesinde yer alan kriterler bakımından özellikle finansal varlık kriterini sağlayan yatırımcıların nitelikli yatırımcı olarak kabul edilmesi hususu açık şekilde teyit edilmiştir. Bu durum, uygulamada yatırımcı sınıflandırmasına ilişkin ortaya çıkabilen yorum farklılıklarının giderilmesine katkı sağlamaktadır.