YATIRIM FONLARINA İLİŞKİN REHBER'DE DEĞİŞİKLİK: SERBEST FONLARDA KAMU İSTİSNASI KALDIRILDI, NİHAİ UYUM TARİHİ 31.01.2027 OLDU

YATIRIM FONLARINA İLİŞKİN REHBER'DE DEĞİŞİKLİK: SERBEST FONLARDA KAMU İSTİSNASI KALDIRILDI, NİHAİ UYUM TARİHİ 31.01.2027 OLDU

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 26 Ekim 2026 tarihli basın duyurusu ile i-SPK.52.4 sayılı İlke Kararı olarak kabul edilen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'in (Rehber) serbest fonlara ilişkin esasları düzenleyen 4.3 maddesinde değişiklik yapıldığını kamuoyuna duyurmuştur. Değişiklik, 28 Ağustos 2026 tarihli kapsamlı Rehber revizyonuyla serbest fonlara getirilen portföy yoğunlaşma sınırlamalarının hem kapsamını hem de uygulama takvimini doğrudan etkilemektedir.

1. Arka Plan: Serbest Fonlara Getirilen Sınırlamalar

Ağustos 2026 revizyonu ile Rehber'in 4.3 maddesinin birinci fıkrasında, serbest fonların portföy değerinin %5'ini aşan sermaye piyasası araçlarının toplamının %20'yi aşamayacağı kuralı başta olmak üzere, yönetici ile ilişkili ihraççılar ve fiili dolaşımdaki pay oranlarına bağlı kademeli yatırım sınırları getirilmişti. Sekizinci fıkrada ise mevcut aşımların 31.10.2026'ya kadar en az üçte bir, 30.11.2026'ya kadar en az üçte iki oranında azaltılması ve 31.12.2026 itibarıyla tam uyum sağlanması öngörülmüştü.

2. Kamu Kurum ve İştiraklerine İlişkin İstisnanın Kaldırılması

Rehber'in 4.3 maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi; Hazine, TCMB, ipotek finansmanı kuruluşları, Türkiye Varlık Fonu ve iştirakleri ile kamu kurumları, bunların bağlı ortaklık ve iştirakleri ve yönetim hâkimiyetindeki ortaklıkların ihraç ettiği para ve sermaye piyasası araçlarını birinci fıkradaki sınırlamaların dışında tutuyordu. Bu bent, III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde yer alan aynı kapsamdaki hükümler saklı kalmak üzere kaldırılmıştır. Böylece Rehber düzeyinde serbest fonlara tanınan geniş kamu muafiyeti sona ermekte; yalnızca Tebliğ'de ayrıca düzenlenen istisnalar uygulanmaya devam edecektir.

3. Kademeli Uyum Takviminin Kaldırılması

Kurul, son dönemde piyasalarda yaşanan gelişmeleri dikkate alarak sekizinci fıkradaki uyum takvimini güncellemiştir. Buna göre 31.10.2026 ve 30.11.2026 ara eşikleri uygulanmayacak; portföy ve yatırım sınırlamalarına nihai ve tam uyum için son tarih 31.01.2027 olacaktır.

4. Sektöre Olası Etkiler

• Zorunlu satış baskısının ertelenmesi: İlk ara eşiğe yalnızca beş gün kala yapılan değişiklik, özellikle sığ likiditeye sahip paylarda ara dönem satışlarının yaratabileceği fiyat baskısını ve fon fiyatlarındaki oynaklık riskini azaltmaktadır.
• Uyum yükünün artması: Takvim bir ay uzarken kamu istisnasının kaldırılmasıyla sınırlamaların kapsamı genişlemiştir. Kamu iştiraki ihraççıların payları, borçlanma araçları ve kira sertifikalarında yoğunlaşan serbest fonların portföylerini 31.01.2027'ye kadar yeniden yapılandırması gerekecektir. Bu durum, satışların Ocak 2027'de yoğunlaşması riskini beraberinde getirmektedir.
• Kamu ihraççılarının finansmanı: Serbest fonların kamu iştiraki ihraçlarına yönelik talebinin azalması, söz konusu ihraççıların fonlama maliyetleri ve yatırımcı tabanı üzerinde etkili olabilecektir.
• Kamu bankası iştiraki portföy yönetim şirketleri: Grup ihraççılarının araçlarını yoğun biçimde taşıyan fonlar bakımından, ilişkili ihraççı ve grup bazlı sınırlamalarla birlikte değerlendirme yapılması önem kazanmaktadır.
• İç sistemlerin güncellenmesi: Risk yönetimi ve limit kontrol parametreleri, izahname/ihraç belgelerindeki yatırım stratejisi açıklamaları ile 4.4 maddesi kapsamındaki belgelendirme ve onay süreçleri gözden geçirilmelidir.
• Açık noktalar: 29.08.2026 öncesinde edinilen borçlanma araçları ve kira sertifikalarına tanınan itfaya kadar uyum muafiyetinin, istisna kapsamından çıkan kamu araçlarına nasıl uygulanacağı ile unvanında "para piyasası" veya "kısa vadeli" ibaresi bulunan serbest fonlara ilişkin ayrı takvimin durumu duyuruda yer almamaktadır; güncel Rehber metni üzerinden teyit edilmesi önerilir.

5. Değerlendirme

Değişiklik, kısa vadede piyasaya nefes aldırırken orta vadede serbest fon portföylerinde daha kapsamlı bir yeniden yapılanmayı zorunlu kılmaktadır. Portföy yönetim şirketlerinin uyum planlarını yeni nihai tarih ve genişleyen kapsam doğrultusunda gecikmeksizin revize etmeleri önem taşımaktadır.