2.7.2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun 19 maddeden oluşmakta olup kripto varlıkların yasal statüsünden, kripto para borsalarına kadar kripto varlıkları üzerinde detaylı düzenlemeler içermektedir.
a. Kanun ile birlikte, Sermaye Piyasası Kanunu’na kripto varlıklara ilişkin tanımlar eklenmiştir.
Yeni düzenlemeye göre tanımlar başlıklı şu şekildedir;
- Cüzdan: Kripto varlıkların transfer edilebilmesini ve bu varlıkların ya da bu varlıklara ilişkin özel ve açık anahtarların çevrim içi veya çevrim dışı olarak depolanmasını sağlayan yazılım, donanım, sistem ya da uygulamaları,
- Kripto varlık: Dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları,
- Kripto varlık hizmet sağlayıcı: Platformları, kripto varlık saklama hizmeti sağlayan kuruluşları ve bu Kanuna dayanılarak yapılacak düzenlemelerde kripto varlıkların ilk satış ya da dağıtımı dâhil olmak üzere kripto varlıklarla ilgili olarak hizmet sağlamak üzere belirlenmiş diğer kuruluşları,
- Kripto varlık saklama hizmeti: Platform müşterilerinin kripto varlıklarının veya bu varlıklara ilişkin cüzdandan transfer hakkı sağlayan özel anahtarların saklanmasını, yönetimini veya Kurulca belirlenecek diğer saklama hizmetlerini,
- Platform: Kripto varlık alım satım, ilk satış ya da dağıtım, takas, transfer, bunların gerektirdiği saklama ve belirlenebilecek diğer işlemlerin bir veya daha fazlasının gerçekleştirildiği kuruluşları,
- TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nu,”
Yeni düzenlemeye göre; sermaye piyasası araçlarının Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemine dahil olmadan kripto varlık olarak ihraç edilebilmesi için esaslar belirlenmesine yönelik olarak Kurula yetki verilecektir. Buna göre Kurul, sermaye piyasası araçlarının bu madde hükümlerine göre kayden ihraç edilerek MKK tarafından izlenmesi yerine kripto varlık olarak ihracına ve bunların oluşturulup saklandıkları hizmet sağlayıcılar tarafından sunulan elektronik ortam nezdinde kayden izlenmesine ilişkin esaslar belirleyebilecektir.
Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı halinde; hakların izlenmesi, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi ve devredilmesinde, kripto varlıkların oluşturulup saklandıkları elektronik ortamdaki kayıtlar esas alınacak olup Kurul, bu elektronik ortamdaki kayıtlarla MKK sistemi arasında entegrasyon sağlanmasını zorunlu tutabilecek ve bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenecektir.
b. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerine yönelik usul ve esaslar belirlenmiştir.
Düzenlemeye göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Kuruldan izin almaları zorunlu hale gelmiştir. Sağlayıcılar, münhasıran Kurulca belirlenecek faaliyetleri yerine getirecektir. Bunların kuruluşlarına ve faaliyete başlamalarına, ortaklarına, yöneticilerine, personeline, organizasyonuna, sermayelerine ve sermaye yeterliliğine, yükümlülüklerine, bilgi sistemleri ve teknolojik altyapılarına, pay devirlerine, yapabilecekleri faaliyetlere, faaliyetlerinin geçici veya sürekli olarak durdurulmasına ilişkin esaslar ile faaliyetleri sırasında uymaları gereken diğer ilke ve esaslar Kurul tarafından belirlenecektir. Pay devirlerinde ise Kurul izninin alınması zorunlu kılınmıştır.
Bu düzenlemelere aykırı olarak gerçekleştirilen devirler, pay defterine kaydolunmayacak ve bu hükme aykırı olarak pay defterine yapılan kayıtlar hükümsüz sayılacaktır.
Yeni düzenleme ile, Kripto varlık hizmet sağlayıcıların kuruluşlarına ve/veya faaliyete başlamalarına Kurulca izin verilebilmesi için bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıları konularında
TÜBİTAK'ın belirleyeceği kriterlere uygunluk aranacaktır.
Platformlar üzerinden kripto varlıkların alınıp satılmasına ve ilk satış ya da dağıtımının yapılmasına; kripto varlıkların takasına, transferine ve saklanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi yetkisi
Sermaye Piyasası Kurulu’na verilmiştir.
c. Hizmet sağlayıcılarına Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’ne üye olma zorunluluğu getirilmiştir.
Kitle fonlama platformları ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğine üye olmaları zorunlu kılınmıştır. Bu sayede bir meslek kuruluşu bünyesinde temsil edilmeleri ve sektörle tek bir ortak nokta üzerinden iletişim kurulabilmesi sağlanacağı öngörülmüştür.
d. Kripto varlık hizmet sağlayıcıların faaliyetlerinde uygulanacak tedbirler düzenlenmiştir.
Kanunla birlikte kripto varlık hizmet sağlayıcıların denetimi ve uygulanacak yaptırımlar hüküm altına alınmıştır. Buna göre; kripto varlık hizmet sağlayıcılarının mali denetimi ve bilgi sistemleri bağımsız denetimi, Kurulca ilan edilen listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılacak. Bilgi sistemleri denetimine ilişkin ilave usul ve esaslar TÜBİTAK ya da gerekli görülen diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Kurulca belirlenecektir.
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hukuka aykırı faaliyetleri ile nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememesinden kaynaklanan zararlardan kripto varlık hizmet sağlayıcıları sorumlu olacaktır.
Düzenlemelere aykırı fiillerde bulunanlara idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan Sermaye Piyasası Kanunu’nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali" ve "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümleri gereği gerçekleştirilen inceleme ve denetimler kapsamında Kurul tarafından internet aracılığıyla yapılan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verilebilecek ve karar uygulanmak üzere
Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilebilecektir.
Görüldüğü üzere, Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kripto varlıklara ilişkin kapsamlı ve çok önemli düzenlemeler öngörülmüştür.
Konuya ilişkin kanun metnine
buradan ulaşabilirsiniz.
