KIYMETLİ MADENLERİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN YENİ DÜZENLEME YAYIMLANDI

29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1) ile fiziki karşılığı bulunan kıymetli madenlerin dağıtık defter teknolojisi kullanılarak dijital ortamda temsil edilmesine ve Borsa İstanbul'da işlem görmesine yönelik hukuki altyapı oluşturulmuştur. Düzenlemeyle, birebir fiziki karşılığı Darphane veya Borsa İstanbul nezdinde saklanan, belirli saflık ve ağırlıktaki işlenmemiş kıymetli madenlerin dijital varlığa dönüştürülmesi mümkün hâle gelmiştir. "Dijital kıymetli maden" olarak tanımlanan bu varlıkların;

• Dağıtık defter teknolojisi altyapısına sahip bir sistemde oluşturulması,
• Borsa üyeleri arasında transfer edilebilmesi,
• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren merkezi takas kuruluşlarınca oluşturulması,
• Borsa İstanbul'da işlem görmesi ve
• Birebir fiziki kıymetli madenle karşılıklandırılması

öngörülmektedir. Düzenleme, dijital kıymetli madenlerin sermaye piyasası aracı, sermaye piyasası araçlarına özgü hak sağlayan kripto varlık veya kripto varlık platformlarında işlem gören kripto varlık niteliğinde olmadığını açıkça hükme bağlamaktadır. Böylece söz konusu varlıklar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenleme alanından ayrıştırılarak kıymetli maden piyasalarına özgü ayrı bir hukuki rejime tabi tutulmuştur. SPK düzenlemeleri uyarınca kripto varlıkların alım satım, saklama ve transfer hizmetleri ayrı bir izin ve gözetim rejimine tabidir. Bakanlık onayı ve Borsa düzenlemeleri gerekecek Dijital kıymetli madenlerin oluşturulması ve Borsa İstanbul'da işlem görmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınması zorunludur. Sistemin işleyişi, kayıtların tutulması, transfer, işlem, saklama ve diğer uygulama esasları ise Bakanlığın uygun görüşü alınarak Borsa İstanbul tarafından yapılacak ikincil düzenlemelerle belirlenecektir. Bu nedenle Tebliğ, dijital kıymetli madenlerin derhâl işlem görmeye başlayacağı anlamına gelmemekte; piyasanın fiilen faaliyete geçebilmesi için Bakanlık uygun görüşünün alınması ve Borsa İstanbul'un uygulama düzenlemelerinin tamamlanması gerekmektedir.

Düzenleme piyasalara ne getirecek? Yeni düzenlemenin kıymetli maden piyasalarında başlıca şu sonuçları doğurması beklenmektedir: Fiziki altın ile dijital altyapı arasında hukuki bağ kurulacaktır. Dijital varlığın birebir fiziki karşılığının Darphane veya Borsa nezdinde saklanması, karşılıksız dijital varlık ihracı riskini azaltacak ve varlık sahipliği ile fiziki rezerv arasındaki ilişkinin doğrulanabilir olmasını sağlayacaktır. Takas ve transfer süreçleri hızlanabilecektir. Dağıtık defter teknolojisi, Borsa üyeleri arasındaki kıymetli maden transferlerinin daha hızlı, izlenebilir ve operasyonel olarak daha düşük maliyetli biçimde gerçekleştirilmesine imkân sağlayabilecektir. Kıymetli maden piyasasının likiditesi ve ürün çeşitliliği artabilecektir. Borsa İstanbul hâlihazırda altın, gümüş, platin ve paladyumun alım satımına ve saklanmasına yönelik organize piyasa altyapısı sunmaktadır. Dijital kıymetli madenlerin bu yapıya eklenmesi, fiziki teslim zorunluluğu olmaksızın üyeler arasında daha etkin pozisyon ve likidite yönetimi yapılmasına katkı sağlayabilecektir. Kurumsal ve izinli bir tokenizasyon modeli oluşturulacaktır. Düzenleme, özel kripto varlık platformları yerine Bakanlık, Borsa, Darphane ve merkezi takas kuruluşlarının yer aldığı kontrollü bir piyasa modeli öngörmektedir. Bu yönüyle sistem, kıymetli madenlerin özel kuruluşlar tarafından serbestçe tokenlaştırılmasından farklı olarak kamusal gözetim ve organize piyasa altyapısına dayanmaktadır.

Dijital kıymetli madenlerin hukuki niteliğine ilişkin belirsizlik azaltılacaktır. Varlığın sermaye piyasası aracı veya kripto varlık olarak kabul edilmediğinin açıkça düzenlenmesi; ihraç, saklama, transfer ve işlem süreçlerinde hangi mevzuatın uygulanacağına ilişkin hukuki öngörülebilirliği artıracaktır. Bununla birlikte, dijital varlık sahiplerinin fiziki kıymetli madeni talep etme ve teslim alma hakları, işlem görebilecek maden türleri, asgari işlem birimleri, teminatlandırma, mutabakat, vergilendirme ve yatırımcı erişimi gibi konular Borsa İstanbul tarafından yapılacak düzenlemeler sonrasında netleşecektir. Rafineriler bakımından KMTS yükümlülüğü genişletildi Tebliğ ile ayrıca, rafineri başvurusu daha önce yapılmış ve değerlendirme süreci devam eden Türkiye'de yerleşik tüzel kişiler de Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS) kapsamına alınmıştır. Bu kuruluşların;

• Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde KMTS kayıt işlemleri için Darphaneye başvurması,
• kayıt işlemlerinin Darphane tarafından onaylanmasının ardından bir ay içinde, daha önce üretilmiş ancak satılmamış standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenleri KMTS'ye kaydetmesi

gerekmektedir. KMTS, rafinerilerin sisteme kaydolmasını, üretim tesisleri ile ürün ve stok bilgilerinin kayıt altına alınmasını sağlayan bir üretim takip altyapısıdır. Düzenleme, kıymetli madenlerin dijitalleştirilmesi bakımından Türkiye'de ilk kez açık ve kurumsal bir hukuki çerçeve oluşturmakta; fiziki rezerv, merkezi takas, Borsa işlemleri ve dağıtık defter teknolojisini aynı yapı içerisinde bir araya getirmektedir. Sistemin kapsamı ve piyasa üzerindeki fiilî etkileri, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ile Borsa İstanbul tarafından yayımlanacak ikincil düzenlemelerin içeriğine göre şekillenecektir. Bu nedenle kıymetli maden rafinerileri, Borsa üyeleri, bankalar, aracı kurumlar ve teknoloji sağlayıcılarının ikincil düzenleme sürecini yakından takip etmeleri önem taşımaktadır.