FİNANSAL RAPORLAMADA YEKNESAKLIK: KGK TARAFINDAN ORTAK KONTROLE TABİ İŞLETME BİRLEŞMELERİNE İLİŞKİN YENİ İLKE KARARI YAYIMLANDI

Finansal raporlama süreçlerinde uygulama birliğinin sağlanması ve TFRS 3 kapsamında istisna tutulan alanların netleştirilmesi amacıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından hazırlanan "Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesine Yönelik İlke Kararı", 15 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Karar, özellikle holding yapıları ve grup içi yeniden yapılandırma süreçlerinde kritik bir öneme sahip olan muhasebe politikalarını teknik bir çerçeveye oturtmaktadır.   ÖNEMLİ TEKNİK DÜZENLEMELER VE MUHASEBE ESASLARI Muhasebeleştirme Yöntemi: Ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinde, ilgili muhasebe standartları uyarınca “hakların birleştirilmesi” (pooling of interests) yöntemi zorunlu olarak uygulanacaktır. Bu yöntemde birleşme işlemi, ekonomik açıdan yeni bir kontrol ilişkisi doğurmadığından, bir satın alma işlemi olarak değil; ortak kontrol altındaki işletmelerin finansal tablolarının birleştirilmesi şeklinde ele alınır. Dolayısıyla, satın alma muhasebesine özgü değerleme ve ölçüm esasları bu tür birleşmelerde uygulanmaz. Değerleme Esasları: Birleşme kapsamında edinilen işletmenin tüm varlık ve yükümlülükleri, gerçeğe uygun değerleri üzerinden yeniden ölçülmeksizin, ortak kontrolü elinde bulunduran taraf açısından ilgili hesap döneminde taşıdıkları defter değerleri üzerinden finansal tablolara dahil edilecektir. Bu yaklaşım, birleşme öncesi ve sonrası finansal durumun sürekliliğini sağlamak ve birleşmenin özünde ekonomik bir değer transferi yaratmadığı gerçeğini yansıtmak amacıyla benimsenmektedir. Karşılaştırmalı Sunum: Finansal tablolar, birleşme işlemi karşılaştırmalı dönemlerin başı itibarıyla gerçekleşmiş kabul edilerek geriye dönük olarak düzeltilecek ve sunulacaktır. Bu kapsamda, karşılaştırmalı dönemlere ait gelir tablosu, nakit akış tablosu ve finansal durum tablosu ilgili birleşme etkilerini içerecek şekilde yeniden düzenlenecektir. Ancak, ortak kontrol ilişkisinin karşılaştırmalı dönemlerin başından daha sonraki bir tarihte tesis edilmiş olması halinde, düzeltmeler söz konusu kontrolün fiilen sağlandığı tarihten itibaren uygulanacaktır. Şerefiye ve Özkaynak Etkisi: Ortak kontrole tabi birleşmelerde, birleşme işlemi bir satın alma işlemi niteliği taşımadığından, finansal tablolarda şerefiye (goodwill) oluşması söz konusu değildir. Birleşme sonucunda ortaya çıkabilecek aktif ve pasif kalemler arasındaki farklar, gelir tablosu ile ilişkilendirilmeksizin, doğrudan özkaynaklar altında “Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi” hesabında izlenecektir. İnfisah ve Kontrol Kaybı Durumu: Birleşme kapsamında edinilen işletmenin ilerleyen dönemlerde infisah etmesi, tasfiye edilmesi veya ortak kontrol ilişkisinin sona ermesi durumunda, özkaynaklar altında izlenen söz konusu birleşme farkları, geçmiş yıl kârları/zararları hesaplarına aktarılacaktır. Bu aktarım işlemi, ilgili muhasebe düzenlemeleri çerçevesinde, en fazla beş raporlama dönemi içerisinde ve eşit tutarlarda gerçekleştirilecektir. Pay İhraçları ve Sermaye Etkisi: Birleşmenin pay değişimi yoluyla gerçekleştirilmesi halinde, birleşme kapsamında ihraç edilen paylar, yalnızca nominal değerleri üzerinden muhasebeleştirilecek; söz konusu pay ihracına ilişkin olarak ihraç primi veya benzeri bir sermaye yedeği oluşturulmayacaktır. Bu yaklaşım, birleşmenin ortak kontrol altında gerçekleşmesi nedeniyle, pay sahipleri nezdinde yeni bir değer yaratımı olmadığı varsayımına dayanmaktadır. Yürürlük ve Geçiş Süreci:

• Karar, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan raporlama dönemleri için zorunludur.
• İhtiyari olarak geriye dönük uygulama imkânı tanınmıştır.
• Bu Karar ile 2018 tarihli ve 04/177 sayılı önceki kurul kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

Şeffaf ve karşılaştırılabilir finansal bilgi üretimi adına tüm profesyonellerin bu güncel ilkeleri raporlama stratejilerine dâhil etmeleri gerekmektedir.