BAĞIMSIZ DENETİM YÖNETMELİĞİ'NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMIŞTIR

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından hazırlanan ve bağımsız denetime , bağımsız denetim kuruluşlarına ve bağımsız denetçilere ilişkin usul ve esasları düzenleyen Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde (“BDY”) değişiklik yapılmıştır. 15.06.2024 tarihli ve 32577 sayılı Resmi Gazete ile Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmış ve ilgili yönetmeliğin 6. maddesi ile yürürlükte bulunan Bağımsız Denetim Yönetmeliği’nin 16. maddesine yeni ve önemli düzenlemeler getirilmiştir. Yeni düzenlemeye göre; “temel alan” ve “sermaye piyasası”, “bankacılık”, “sigortacılık ve özel emeklilik” ve “sürdürülebilirlik” alanları itibarıyla yetkilendirilmek isteyen kimseler, yönetmeliğin 16/3. maddesinde açıklanan denetçilik sınavı ana konularından sınava girmek zorundadırlar. Değişiklik ile birlikte yetkilendirilecek alanlara sürdürülebilirlik eklenmiş, yetkili alanların genişlemesiyle birlikte sınavın kapsamı da konu itibariyle genişlemiştir. BDY’de değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin 6. maddesi sınav konularını düzenleme altına almıştır. Bu şekilde BDY’nin 16. maddesi aşağıdaki şekilde güncellenmiştir; “(3) Denetçilik sınavı, aşağıdaki ana konuları kapsar; a) Türkiye Muhasebe Standartları, b) Türkiye Denetim Standartları, c) Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim, ç) Sermaye Piyasası Mevzuatı, d) Bankacılık Mevzuatı, e) Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı, f) Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması, g) Sürdürülebilirlik Denetimi. (4) Yetkilendirmeler, başarılı olunan sınav konularına göre “temel alan” ve “sermaye piyasası”, “bankacılık”, “sigortacılık ve özel emeklilik” ve “sürdürülebilirlik” alanları itibarıyla yapılır. Temel alandan yetkilendirilmek isteyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde, Yeminli Mali Müşavirler ise (a) ve (b) bentlerinde belirtilen konulardan sınava tabi tutulurlar. (5) Temel alanla birlikte sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik alanlarında da yetkilendirilmek isteyenler üçüncü fıkranın (ç), (d), (e) bentlerinde belirtilen konulardan, sürdürülebilirlik alanından yetkilendirilmek isteyenler (f) ve (g) bentlerinde belirtilen konulardan ayrıca sınava tabi tutulurlar. Kurum üçüncü fıkrada yer alan sınav konularını birleştirebilir veya ayırabilir. Yeni düzenlemeye göre; yetkili alanlar genişletilmiş olup sürdürülebilirlik alanından yetkilendirilmek isteyen denetçiler, f ve g bentlerinde belirlenmiş konulardan ayrıca sınava tabi tutulacaklardır. Bununla birlikte ilgili değişiklik kapsamında, BDY’nin “Kurumca Yapılacak İncelemeler, Denetimler ve İdari Yaptırımlar” başlıklı altıncı bölümü güncellenmiş olup daha önce mevzuata aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen denetçilere verilen uyarı, faaliyet izninin askıya alınması ve iptali şeklindeki müeyyide türlerini içerirken bu yaptırımlar genişletilerek ikaz, uyarı, faaliyet izninin askıya alınması, faaliyet izninin iptali, faaliyet izninin kısıtlanması şeklinde olmuştur. İlgili hüküm şu şekilde güncellenmiştir; Madde 39 – (1)İnceleme ve denetimler, ihbar ve şikâyetler ya da diğer kurum ve kuruluşların bildirimleri sonucunda, yaptıkları denetim çalışmaları ve faaliyetleriyle, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, Türk Ticaret Kanununda yer alan denetime ilişkin hükümlere ve Kurum düzenlemelerine aykırı hareket ettikleri tespit edilenlere, aykırılıkların mahiyetine bağlı olarak Kurul kararıyla ikaz, uyarı, faaliyetin kısıtlanması, faaliyet izninin askıya alınması ve faaliyet izninin iptali yaptırımları uygulanır. Öte yandan BDY’de değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmeliğin 9. maddesi, kalite yönetimi açısından önemli değişiklikler içermektedir. İlgili hüküm, başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir; “Kalite yönetim sisteminin tasarlanması, uygulanması ve işletilmesi MADDE 20- (1) Denetim kuruluşları ve denetim üstlenen bağımsız denetçiler faaliyetlerini, asgari şartları Kurumca belirlenen bir kalite yönetim sistemi çerçevesinde yürütmek zorundadır. Bu sistemin uygulanmasında ve etkin bir şekilde işletilmesinde, Kurum düzenlemelerine göre tasarlanarak Kuruma bildirilen kalite yönetim sistemine ilişkin yazılı politika ve süreçlere uyulur. Söz konusu politika ve süreçler Kurum düzenlemelerine paralel bir şekilde güncellenerek uygulanır ve etkin bir şekilde işletilir. (2) Denetim kuruluşunun ve denetim üstlenen bağımsız denetçinin kalite yönetim sistemine ilişkin yazılı politika ve süreçleri ile bunların tasarlanmasında esas alınan Kurum düzenlemesi arasında farklılık olması durumunda veya içinde bulunulan koşullara özgü sebeplerle, denetim kuruluşunun ve denetim üstlenen bağımsız denetçinin yazılı politika ve süreçleri dışındaki bir uygulamanın Kurum düzenlemesine uyum bakımından daha uygun görüldüğü hallerde, söz konusu yazılı politika ve süreçlerin dışına çıkılabilir. Bu durumun ve nedeninin denetçi tarafından yazılı olarak denetim kuruluşuna veya denetim üstlenen bağımsız denetçiye sunulması ve saklanması gerekir.” Görüldüğü üzere, BDY’de değişiklik yapılmasına dair yönetmelik gereği, sürdürülebilirlik dahil denetime yetkili bağımsız denetçi olabilmek için alanlar ve sınav kapsamı genişletilmiş, değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmeliğin 2, 4, 5 ve 9. maddeleri, kapsamlı ve önemli düzenlemeler öngörmüştür. Daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.